X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

آموزش دروس دبیرستان - هوالفتاح العلیم

آموزش شیمی ۱-زیست شناسی ۱

هوالفتاح العلیم- نمونه سوال زیست اول دبیرستان

به نام خدا

با سلام

متاسفانه نویسنده مطالب خوب زیر را به یاد نمی آورم - از یکی از سایت های اینترنتی دانلود شده - ولی از ایشان بسیار  سپاسگزار هستم

فصل 2 – ساختار سلولی خودآزمایی الف) استحکام بخشیدن به سلول ب) شکل دادن به سلول ج) جلوگیری از حمله میکروب های بیماری زا د) شناسایی مواد محیط اطراف سلول 2 – کدام گزینه نادرست است؟ الف) سلول های گیاهی دارای دیواره سلولی و سلول های جانوری فاقد آن هستند. ب) همه سلول های گیاهی دارای کلروپلاست هستند ج) سلول های گیاهی اغلب واکوئل های بزرگ و سلول های جانوری واکوئل های کوچک دارند د) اسکللت سلولی شامل رشته ها ولوله های پروتئینی است که در سر تاسر سیتوپلاسم قرار دارد. 3 – ترکیب اصلی سیتوپلاسم تعامل چه موادی است؟ الف) پروتئین ها و قندها ب) چربی ها و پروتئین ها ج) آب و چربی ها د) آب و پروتئین ها 4- هر کروموزوم از دو ... تشکیل شده است که از محلی به نام .... به هم متصل هستند. الف) کروموزوم – سانتریول ب) کروماتین – سانترومر ج) کروماتید – سانترومر د) کروماتید- سانتریول 5 – مواد زاید در درون کدام اندامک سلول انباشته می شوند؟ الف) دستگاه گلژی ب) لیزوزوم ج) واکوئل د) شبکه آندوپلاسمی 6- ریبوزوم ها در کدام قسمت از سلول ساخته می شوند؟ و کار ریبوزوم ها چیست؟ الف) هستک – محل ساخته شدن پروتئین ها هستند ب) هستک – در آزاد شدن انرژی نقش دارند ج) شبکه آندوپلاسمی – در تنفس سلول نقش دارند د) شبکه آندوپلاسمی – گوارش مواد در آن ها صورت می گیرد 7 – رنگ قرمز چغندر به علت انباشته شدن ماده رنگی در کدام اندامک است؟ الف)‌میتوکندری ب) واکوئل ج) هستک د) دیواره سلولی 8 – نقش دستگاه گلژی چیست؟ الف) محل ساخته شدن پروتئین هاست ب) در آزاد کردن انرژی مواد غذایی نقش دارد ج) محل ساخته شدن آنزیم هاست د) در ترشح مواد به خارج از سلول نقش دارد 9 – سلول های ریشه هویج فاقد کدام مورد زیر است؟ الف) دیواره سلولی ب) غشای سلولی ج) کلروپلاست د) میتوکندری 10 – بزرگترین اندامک درون سلول های جانوری کدام است؟ الف) میتوکندری ب) واکوئل ج) شبکه آندوپلاسمی د) هسته 11- عمل فتوسنتز در گیاهان به عهده کدام اندامک است؟ الف) میتوکندری ب) واکوئل ج) لیزوزوم د) کلروپلاست 12 – کدام یک نفوذ پذیری انتخابی ندارد؟ الف) دیواره سلولی ب) غشای سلولی ج) غشای واکوئل د) غشای میتوکندری 13 – کدام اندامک دارای غشای دو لایه است؟ الف) ریبوزوم ب) لیزوزوم ج) واکوئل د) هسته 14 – کروماتین از چه موادی تشکیل شده است؟ الف) آب و DNA ب) پروتئین و DNA ج) چربی و پروتئین د) چربی و DNA 15 – کدام یک از سلول های زیر دارای دیواره سلولی است؟ الف) سلول استخوان ماهی ب) سلول ماهیچه انسان ج) سلول ریشه چغندر د) سلول پانکراس انسان پاسخ سؤالات فصل2 1 د 9 ج 2 ب 10 د 3 د 11 د 4 ج 12 الف 5 ج 13 د 6 الف 14 ب 7 ب 15 ج 8 د فصل دوم – ساختار سلولی نظریه ی سلولی نظریه سلولی در شکل امروزی آن به صورت زیر است: 1 – پیکر همه موجودات زنده از سلول ساخته شده است. 2 – سلول کوچکترین واحد سازنده پیکر موجودات زنده است و واکنش های شیمیایی اساسی درون آن انجام می شود. 3 – هر سلول از تقسیم سلول های دیگر به وجود آمده است. ساختار سلول هر سلول از سه بخش اساسی تشکیل شده است: غشا، سیتوپلاسم و هسته. غشا پرده ای نرم است که پیرامون سلول را می پوشاند. سیتوپلاسم ماده ای است که فضای درون سلول را پر می کند و در آن اجزایی به نام اندامک وجود دارد. هسته در میان سیتوپلاسم قرار گرفته است و نقش اساسی و اصلی را در زندگی سلول برعهده دارد. غشای پلاسمایی و دیواره سلول غشای پلاسمایی پرده ای است که اطراف سلول را فراگرفته است. این پرده از ورود مواد ناخواسته به درون سلول جلوگیری می کند و مواد لازم مانند آب، اکسیژن و مواد غذایی را به درون سلول راه می دهد. به عبارت دیگر غشای پلاسمایی خاصیت نفوذ پذیری انتخابی دارد، همچنین غشا می تواند بعضی مواد محیط پیرامون سلول را شناسایی کند. سلول های گیاهی، باکتری ها و قارچ ها دیواره ضخیم و محکمی در روی غشای پلاسمایی خود دارند که دیواره سلولی نامیده می شود. سلول های جانوری دیواره ندارند و به همین دلیل بسیاری از بخش های گیاهان محکمتر از بخشهای درون بدن جانوران است. دیواره سلولی خاصیت نفوذپذیری انتخابی ندارد اما موادی که در دیواره سلولی وجود دارد از حمله میکرب های بیماری زا به سلول جلوگیری می کنند. سیتوپلاسم و اندامک های درون آن سیتوپلاسم بخشی از سلول است که ترکیب اصلی آن آب و پروتئین های محلول در آب اند. بسیاری از واکنش های شیمیایی زیستی در این ماده، یا درون اندامک های آن صورت می گیرند. مهم ترین اجزای سیتوپلاسمی عبارت اند از: ریبوزوم ها: ریبوزم ها دانه های بسیار کوچکی هستند که در همه سلول ها وجود دارند. ریبوزوم ها محل های ساخته شدن پروتئین در سلولها هستند. ریبوزوم ها اغلب روی شبکه آندوپلاسمی قرار دارند. شبکه آندوپلاسمی : لوله های منشعب و باریکی هستند که در سرتاسر سیتوپلاسم کشیده شده اند و در بعضی بخش ها حجیم اند و به صورت کیسه درآمده اند. کار شبکه آندوپلاسمی ، تولید کردن و بردن مواد به بخش های مختلف سیتوپلاسم است. میتوکندری: میتوکندری ها اندامک های نسبتاً درشتی هستند که غشای دو لایه ای دارند. کار میتوکندری ها آزاد کردن انرژی مواد است. واکوئل : واکوئل ها کیسه هایی هستند که درون بسیاری از سلولها جای دارند. درون این کیسه ها موادی مانند آب ، مواد غذایی و مواد زاید انباشته می شود. دستگاه گلژی: این دستگاه از کیسه هایی تشکیل شده است که روی هم قرار دارند و مجموعاً در ترشح مواد به خارج از سلول نقش دارند. لیزوزوم ها: کیسه هایی هستند که مواد درون آن باعث تجزیه و گوارش مواد می شوند. کلروپلاست : کلروپلاست ها اندامک های سبز رنگی هستند که درون بعضی سلول های گیاهی وجود دارند. کار کلروپلاست ها انجام عمل فتوسنتز است. هسته هسته بزرگترین اندامک درون سلول است که توسط یک غشای دو لایه پوشیده شده است که هسته را از سیتوپلاسم جدا می کند. درون هسته چند رشته بلند و نازک به نام کروماتین وجود دارد. ماده اصلی کروماتین DNA و پروتئین است. جسمی به نام هستک که ریبوزوم ها در آنجا ساخته می شوند و مایعی به نام شیره هسته نیز درون هسته وجود دارد. هنگامی که سلول ها می خواهند تقسیم شوند، هر رشته کروماتین مضاعف ، فشرده و ضخیم می شود و به جسم مشخصی به نام کروموزوم تبدیل می شود. هر کروموزم از دو کرماتید ساخته شده است . این دو کروماتید در محلی به نام سانترومر به هم متصل هستند. گوناگونی و سازمان یافتگی سلول ها سلول های موجود در پیکر موجودات زنده پرسلولی، معمولاً از نظر شکل و کار یکسان نیستند. گروهی از سلول ها که هماهنگ با یکدیگر وظیفه خاصی در بدن انجام می دهند. یک بافت را تشکیل می دهند مانند بافت های عصبی و ماهیچه ای گروهی از بافت ها که با همکاری یکدیگر وظیفه خاصی را انجام می دهند، یک اندام نامیده می شوند مانند قلب و معده . چند اندام که هماهنگ با یکدیگر وظیفه خاصی را انجام می دهند یک دستگاه را تشکیل می دهند مانند دستگاه گوارش. تقسیم سلول تقسیم شدن سلول ظاهراً آسان به نظر می رسد، اما اینگونه نیست که سلول هنگام تقسیم شدن ، بسادگی از وسط دو نیم شود. وقتی که سلولی تقسیم می شود و دو سلول یکسان به وجود می آورد، یکی از مشخص ترین وقایع آن تقسیم هسته است. تقسیم هسته سلول به دو هسته همانند، میتوز نام دارد. در تقسیم میتوز کروموزمهای موجود در هسته که قبل از تقسیم مضاعف شده اند، به دو گروه کاملاً مشابه مجزا می شوند. پس از تقسیم هسته، سیتوپلاسم نیز تقسیم می شود. هر سلول جدید باید تمام اجزای مورد نیاز از قبیل هسته، میتوکندری و غیره را دریافت کند. سرطان در بدن ما عواملی وجود دارد که تقسیم سلولی را کنترل می کند. گاهی در بعضی قسمتهای بدن این عوامل کنترل کننده از کار می افتند و در نتیجه در اثر تقسیم بیش از حد تعداد زیادی سلول در یک نقطه از بدن جمع می شوند. این توده سلول های غیرعادی را که دائماً در حال تقسیم هستند تومور می نامند. تومورها دو نوع اند: بدخیم (کشنده) و خوش خیم (غیرکشنده) خودآزمایی 1- کدام گزینه از نقش های دیواره سلولی نیست؟ الف) استحکام بخشیدن به سلول ب) شکل دادن به سلول ج) جلوگیری از حمله میکروب های بیماری زا د) شناسایی مواد محیط اطراف سلول 2 – کدام گزینه نادرست است؟ الف) سلول های گیاهی دارای دیواره سلولی و سلول های جانوری فاقد آن هستند. ب) همه سلول های گیاهی دارای کلروپلاست هستند ج) سلول های گیاهی اغلب واکوئل های بزرگ و سلول های جانوری واکوئل های کوچک دارند د) اسکللت سلولی شامل رشته ها ولوله های پروتئینی است که در سر تاسر سیتوپلاسم قرار دارد. 3 – ترکیب اصلی سیتوپلاسم تعامل چه موادی است؟ الف) پروتئین ها و قندها ب) چربی ها و پروتئین ها ج) آب و چربی ها د) آب و پروتئین ها 4- هر کروموزوم از دو ... تشکیل شده است که از محلی به نام .... به هم متصل هستند. الف) کروموزوم – سانتریول ب) کروماتین – سانترومر ج) کروماتید – سانترومر د) کروماتید- سانتریول 5 – مواد زاید در درون کدام اندامک سلول انباشته می شوند؟ الف) دستگاه گلژی ب) لیزوزوم ج) واکوئل د) شبکه آندوپلاسمی 6- ریبوزوم ها در کدام قسمت از سلول ساخته می شوند؟ و کار ریبوزوم ها چیست؟ الف) هستک – محل ساخته شدن پروتئین ها هستند ب) هستک – در آزاد شدن انرژی نقش دارند ج) شبکه آندوپلاسمی – در تنفس سلول نقش دارند د) شبکه آندوپلاسمی – گوارش مواد در آن ها صورت می گیرد 7 – رنگ قرمز چغندر به علت انباشته شدن ماده رنگی در کدام اندامک است؟ الف)‌میتوکندری ب) واکوئل ج) هستک د) دیواره سلولی 8 – نقش دستگاه گلژی چیست؟ الف) محل ساخته شدن پروتئین هاست ب) در آزاد کردن انرژی مواد غذایی نقش دارد ج) محل ساخته شدن آنزیم هاست د) در ترشح مواد به خارج از سلول نقش دارد 9 – سلول های ریشه هویج فاقد کدام مورد زیر است؟ الف) دیواره سلولی ب) غشای سلولی ج) کلروپلاست د) میتوکندری 10 – بزرگترین اندامک درون سلول های جانوری کدام است؟ الف) میتوکندری ب) واکوئل ج) شبکه آندوپلاسمی د) هسته 11- عمل فتوسنتز در گیاهان به عهده کدام اندامک است؟ الف) میتوکندری ب) واکوئل ج) لیزوزوم د) کلروپلاست 12 – کدام یک نفوذ پذیری انتخابی ندارد؟ الف) دیواره سلولی ب) غشای سلولی ج) غشای واکوئل د) غشای میتوکندری 13 – کدام اندامک دارای غشای دو لایه است؟ الف) ریبوزوم ب) لیزوزوم ج) واکوئل د) هسته 14 – کروماتین از چه موادی تشکیل شده است؟ الف) آب و DNA ب) پروتئین و DNA ج) چربی و پروتئین د) چربی و DNA 15 – کدام یک از سلول های زیر دارای دیواره سلولی است؟ الف) سلول استخوان ماهی ب) سلول ماهیچه انسان ج) سلول ریشه چغندر د) سلول پانکراس انسان پاسخ سؤالات فصل2 1 د 9 ج 2 ب 10 د 3 د 11 د 4 ج 12 الف 5 ج 13 د 6 الف 14 ب 7 ب 15 ج 8 د فصل 3 – ساختار شیمیایی مواد موجود در بدن موجودات زنده به دو گروه مواد معدنی و مواد آلی تقسیم می شوند. مواد معدنی مهم بدن موجودات زنده عبارتند از آب، اکسیژن، دی اکسید کربن، کلریدها، کربناتها، فسفاتها و ... مواد آلی موادی هستند که معمولاً به وسیله موجودات زنده ساخته می شود. ترکیبات آلی گوناگونی در بدن موجودات زنده یافت می شود که می توان آنها را در چهارگروه مهم جای داد. این چهارگروه عبارتند از هیدرات های کربن، لیپیدها، پروتئین ها و اسیدهای نوکلئیک. هیدرات های کربن در ساختار هیدرات های کربن، هیدروژن ، اکسیژن و کربن به کار می رود. نشاسته، قند و شکر و پنبه از هیدرات های کربن هستند. هیدراتهای کربن را در سه گروه اصلی جای می دهند. مونو ساکاریدها مانند گلوکز، دی ساکاریدها مانند ساکارز و پلی ساکاریدها مانند سلولز. لیپیدها لیپیدها نیز مانند هیدرات های کربن از هیدروژن ، اکسیژن و کربن تشکیل شده اند. روغن ها و چربی ها همگی لیپید هستند. لیپیدها در آب حل نمی شوند. یکی از معروفترین لیپیدها تری گلیسیرید است که از سه مولکول اسید چرب و یک مولکول گلیسرول تشکیل شده است. لیپیدها بخش مهمی از غشای سلولی را می سازند و علاوه بر آن برای تولید انرژی در سلول مصرف می شوند. پروتئین ها پروتئین ها علاوه بر هیدروژن ، اکسیژن و کربن در ساختار خود نیتروژن و گاهی گوگرد نیز دارند. واحد تشکیل دهنده پروتئین ها ، اسیدهای آمینه هستند. پروتئین ها نقش عمده ای در بدن دارند مثلاً پروتئینی به نام هموگلوبین در خون، مسؤول انتقال گازهای تنفسی است. بعضی پروتئین ها نقش آنزیمی دارند. آنزیم ها آنزیم ها ترکیب های پروتئینی هستند که به انجام واکنش های شیمیایی سرعت می بخشند، اما خود در این واکنش مصرف نمی شوند و تغییر نمی یابند. برای بیشتر واکنش هایی که در سلول انجام می شود، حداقل وجود یک آنزیم ضروری است. خودآزمایی 1 – پنبه از چه ماده ای ساخته شده است؟ الف) سلولز ب) اسید نوکلئیک ج) لیپید د) پروتئین 2 – کدام عنصر در بعضی از پروتئین ها وجود دارد؟ الف ) اکسیژن ب) گوگرد ج) نیتروژن د) کربن 3 – واحد سازنده پروتئین ها کدام است؟ الف) آنزیم ب) اسید نوکلئیک ج) اسید آمینه د) ساکارید 4 – کدام قند در قارچ ها ذخیره می شود؟ الف) گلیکوژن ب) سلولز ج) نشاسته د) دی ساکارید 5- کدام ترکیب ها برای تولید انرژی مصرف می شوند؟ الف ) پروتئین ها ب) اسیدهای نوکلئیک ج) لیپیدها د) اسیدهای آمینه خودآزمایی فصل 4 – تولید کنندگی 1 – کدام یک از گزینه های زیر از وظایف کوتیکول نیست؟ الف) کنترل باز و بسته شدن روزنه ها ب) ممانعت از تبخیر زیاد آب ج) جلوگیری از نفوذ سرما به برگ د) جلوگیری از ورود میکروب ها به برگ 2 – عمل فتوسنتز در کدام قسمت از برگ انجام می شود؟ الف) اپیدرم ب) میانبرگ ج) رگبرگ د) آوندهای آبکشی 3 – کدام یک از گزینه های زیر نادرست است؟ الف) سلول های نگهبان روزنه باعث باز و بسته شدن روزنه می شوند. ب) تعداد سلول های نگهبان روزنه در سطح رویی برگ بیش از سطح زیرین آن است. ج) بر خلاف سایر سلولهای اپیدرم، سلول های نگهبان روزنه دارای کلروپلاست هستند. د) شکل سلول های نگهبان روزنه لوبیایی شکل است و بین آنها یک روزنه وجود دارد. 4 – در کدام یک عمل فتوسنتز انجام نمی شود؟ الف) برگ شمعدانی ب) جلبک سبز ج) برگ تربچه د)ریشه هویج 5- کدام دارای کلروفیل می باشد؟ الف) آوند چوبی ب) آوند آبکش ج) سلول نگهبان روزنه د) روپوست 6- کدام مطلب در مورد سلول های اپیدرم نادرست است؟ الف) شکل برخی ازاین سلول ها با بقیه متفاوت است مانند سلول های نگهبان روزنه ب) سطح بیرونی این سلول ها با کوتین پوشیده شده است. ج) این سلول ها در ذخیره انرژی و جذب نور نقش زیادی دارند د) سلول های روپوست اغلب گیاهان فاقد کلروپلاست اند. 7 – در سلول های گیاهان مواد قندی به چه صورت ذخیره می شوند؟ الف) گلوکز ب) ساکارز ج) نشاسته د) گلیکوژن 8 – رگبرگها در کدام قسمت برگ قرار دارند و نقش آنها چیست؟ الف) روپوست – حفاظت از سلول ها در برابر سرما و میکروبها ب) روپوست – انتقال مواد به کمک آوندهای چوب و آبکش ج) میانبرگ – حفاظت از سلول ها در برابر سرما و میکروبها د) میانبرگ – انتقال مواد به کمک آوندهای چوب و آبکش 9 – کدام یک مانع از نفوذ سرما و میکروب ها به داخل سلول ها می شود؟ الف) اپیدرم ب) کوتیکول ج) میانبرگ د) رگبرگها 10 – کدامیک در استحکام ساختار برگ نقش دارد؟ الف) کلروپلاست ب) سلول های نگهبان روزنه ج) آوندهای چوب و آبکش د) کوتین پاسخ سؤالات فصل 4 1 الف 6 ج 2 ب 7 ج 3 ب 8 د 4 د 9 ب 5 ج 10 ج http://www.1dabirestan.blogfa.com/cat-48.aspx فصل 5 – تغذیه غذاها غذاها نیاز ما را به ماده و انرژی تأمین می کنند، آنچه می خوریم باید مجموعه ای از مواد زیر باشد: هیدرات های کربن ، چربی ها، پروتئین ها، آب، مواد معدنی و ویتامین ها. هیدرات های کربن 1 – قندها : قندها انرژی زا هستند. قند میوه ها گلوکز و فروکتوز و قند موجود در شیر لاکتوز است. قند و شکر نیز ساکارز هستند. 2 – نشاسته: نشاسته نیز انرژی زا است بیشتر نان و برنج و سیب زمینی از نشاسته است. هر دانه نشاسته (آمیلو پلاست) از تعداد فراوانی مولکول نشاسته ساخته شده است. دانه های نشاسته را پوششی احاطه می کند. 3 – سلولز: دیواره سلول های گیاهی چند لایه ای و عمدتاً سلولزی است. در بدن ما آنزیمی که سلولز را تجزیه کنند به وجود نمی آید. اما وجود سلولز در غذاها به مقدار مناسب لازم است. رشته های سلولزی موجود در غذا الیاف نام دارند. الیاف موجود در غذا از ابتلا به یبوست و سرطان روده بزرگ نیز جلوگیری می کنند. چربی ها چربی ها نیز انرژی زا هستند و در غذاهای جانوری و گیاهی وجود دارند. چربی های مایع ( روغن) زودتر و آسان تر از چربی های جامد(چربی) گوارش می یابند. مقدار کلسترول موجود در روغن های گیاهی بسیار کمتر است. پروتئین ها غذاهایی مانند گوشت ، تخم مرغ و شیر سرشار از پروتئین هستند، پروتئین شیر و تخم مرغ به صورت محلول و پروتئین گوشت به صورت رشته های جامد است. کمبود پروتئین در کودکان در حال رشد بسیاری کواشیور کور می شود. اسیدهای آمینه واحدهای سازنده پروتئین هستند که به دو دسته تقسیم می شوند 1) اسیدهای آمینه ضروری که وجود آنها در غذا ضروری است زیر بدن قادر به ساخت آنها نیست و کمبود آنها موجب بیماری می شود. 2) اسیدهای آمینه غیرضروری که بدن انسان ، خود قادر به ساخت این اسیدهای آمینه است. آب آب برای زندگی ضروری است. آب مورد نیاز بدن بیشتر از طریق آشامیدن تأمین می شود اما آب در غذاهای مختلف نیز وجود دارد مثلاً قسمت زیادی از کاهو، کلم و شیر آب است. مواد معدنی 1 – سدیم: سدیم را با خوردن نمک معمولی به دست می آوریم. وجود سدیم در خون باعث می شود تا اعصاب پیام عصبی را خوب منتقل نمایند و ماهیچه ها به انقباض درآیند. کمبود سدیم موجب گرفتگی ماهیچه ها و زیادی آن در خوب موجب افزایش فشار خون می شود و خطر بیماریهای قلبی را کاهش می دهد. 2 – کلسیم: کلسیم در شیر، پنیر و ماهی به مقدار فراوان یافت می شود، کمبود کلسیم در کودکان باعث نرمی استخوان یا راشیتسم می شود. در این بیماری استخوان ها شکل طبیعی خود را از دست می دهند. کلسیم همچنین برای انقباض ماهیچه ها لازم است و در هنگام پاره شدن رگ ها به انعقاد خون کمک می کند. 3 – آهن : آهن در گوشت، جگر ، میوه ها و سبزیجات یافت می شود. آهن در خون در مولکول هموگلوبین وجود دارد. هموگلوبین موجب انتقال اکسیژن می شود. کمبود آهن سبب کاهش مقدار هموگلوبین خون و بیماری آنمی می شود. 4 – ید: ید در اکثر آبهای آشامیدنی غذاهای دریایی وجود دارد. ما به ید برای ساختن هورمون تیروکسین احتیاج داریم. این هورمون که توسط غده تیروئید ترشح می شود موجب بالارفتن سرعت واکنش های شیمیایی بدن و افزایش فعالیتهای بدن می شود. کمبود ید موجب بیماری کواتر می شود. همچنین کمبود ید موجب عقب ماندگی ذهنی می شود کمبود ید در دوران جنینی باعث نوعی عقب ماندگی ذهنی و جسمی به نام بیماری کرتینیسم می شود. ویتامین ها ویتامین ها از موادآلی ضروری در رژیم غذایی محسوب می شوند. ویتامین ها جزء مواد غذایی کم مصرف هستند. اما اگر هر یک از آنها از رژیم غذایی حذف شود، ما دچار بیماری و احتمالاً مرگ خواهیم شد. ویتامین ها به دو دسته محلول در آب و محلول در چربی تقسیم می شوند. 1 – ویتامین A(قابل حل در چربی) : ویتامین A (رتینول) برای بینایی لازم است. بهترین منبع این ویتامین روغن جگرماهی است. با خوردن هویج نیز مقداری از این ویتامین به بدن ما می رسد.کمبود ویتامین A، منجربه کاهش دید در نور کم می شود. به این بیماری شب کوری می گویند. بر اثر کمبود شدید ویتامینA قرنیه ضخیم و خشک می شود به این بیماری گزوفتالمی می گویند. ویتامین A در رشد بدن، سلامتی پوست و دفاع بدن نیز تأثیر دارد. 2 – ویتامین های گروه B (قابل حل در آب) : اولین ویتامین از این گروه که کشف شد اسید نیکوتینیک یا به اختصار نیاسین بود. این ویتامین در کبد، گوشت و ماهی یافت می شود. کمبود نیاسین سبب بیماری پلاگر می شود. ویتامین B1 (تیامین) که در مخمر و غلات وجود دارد از مهمترین ویتامینهای این گروه است. کمبود ویتامین B1 سبب بیماری بری بری می شود. ویتامین B2(ریبوفلاوین) نیز از این گروه ویتامین ها است. این ویتامین در برگ سبزیجات ، تخم مرغ و ماهی وجود دارد. کمبود ویتامین B2 موجب ایجاد زخم در اطراف دهان و کاهش رشد فرد می شود. 3 – ویتامین c (قابل حل در آب) : ویتامین c در سبزی هایی مثل اسفناج و میوه هایی مثل لیمو، لیموترش و پرتقال وجود دارد. این ویتامین در حفظ و نگهداری پوشش حفره دهان و سایر سطوح بدن دخالت دارد. کمبود ویتامین c موجب بیماری اسکوروی می شود. گرما ویتامین c را از بین می برد. 4 – ویتامین D(قابل حل در چربی) : ویتامین D در روغن جگر ماهی وجود دارد. ویتامین D(کلیسفرول) برای سخت شدن استخوان ضروری است. کمبود این ویتامین سبب نرمی استخوان می شود. گیاهخواری غذای گیاه خواران علاوه بر محصولات گیاهی شامل فرآورده های لبنی و تخم مرغ نیز می باشد. فرآورده های لبنی مواد ضروری برای سلامت انسان را تأمین می کنند و گیاهان الیاف، ویتامین ها و چربی های غیراتباع مورد نیاز بدن را تشکیل می دهد. افزودنی های غذایی امروزه کارخانجات بسیاری انواع افزودنی های غذایی طبیعی و مصنوعی را به غذاها اضافه می کنند. محافظت کننده ها با جلوگیری از رشد میکروبها، نیمه عمر مواد غذایی را افزایش می دهند. شیرین کننده های موسوم به سیکلامات، چاشنی، رنگ ها، ترکیبات امولسیون کننده و ترکیبات ضد اکسید شدن از افزودنی های غذایی به شمار می روند . خودآزمایی 1– علت بیماریهای بری بری و راشیتیسم کمبود کدامیک از ویتامین است؟ الف) B1 و D ب) A و D ج) A و D د) B2 و نیاسین 2 – کدام یک از گزینه های زیر از نقش های پروتئین نیست؟ الف) نقش آنزیمی ب) شرکت در دفاع از بدن ج) رشد و ترمیم بافت ها د) آزاد سازی انرژی 3 – کدامیک از ویتامین های زیر ناپایدارتر است؟ الف ) A ب) B ج) C د) D 4- کدام گروه از مواد غذایی زیر کلسیم بیشتری دارد؟ الف) روغن ماهی و هویج ب) سبزیجات و میوه ها ج) شیر و پنیر و ماست د) گوشت و جگر 5 – کلسترول در کدام یک بیشتر است؟ الف) میوه ها ب) فرآورده های لبنی ج) تخم مرغ د) گوشت خودآزمایی 1 – اطلاعات وراثتی سلول در کدام مولکول نهفته است؟ الف) DNA ب) سیتوپلاسم ج) پروتئین د) سلول جنسی 2 – سلول تخم چند کروموزوم دارد؟ الف) 23 ب) 24 ج)46 د) 48 3 – حاصل تقسیم میوز چند سلول است؟ الف)2 ب) 4 ج)6 د)8 4 – کدامیک از وظایف DNA است؟ الف) عمل لقاح ب) تقسیم میوز ج) تقسیم میتوز د) دادن دستور ساخته شدن پروتئین ها 5 – جنس آنزیم ها از چه ماده ای است؟ 1) هیدرات کربن 2) چربی 3) پروتئین فصل 6 – تولید مثل و وراثت 1 – سلول های جنسی نر ماده هر یک به ترتیب چند کروموزوم دارند؟ الف) 23- 23 ب) 23-46 ج) 46-23 د) 46-46 2 – والد نری دارای 48 کروموزوم در سلول های خود است. در سلول های حاصل از تقسیم میتوزی و میوزی سلول های آن چند کروموزوم وجود دارد؟ الف) 48 – 48 ب) 48 – 24 ج) 24- 48 د) 24-24 3 – هورمون رشد از کدام غده ترشح می شود؟ این هورمون چگونه باعث رشد می شود؟ الف) غده هیپوفیز – افزایش قطر استخوان ب) غده هیپوفیز – افزایش طول استخوان ج) غده تیروئید – افزایش قطر استخوان د) غده تیروئید – افزایش طول استخوان 4 – واحدهای سازنده DNA چه نام دارند؟ الف) کروموزوم ب) کروماتید ج) اسید نوکلئیک د) نوکلئوتید 5 – صفت های طول قد و میزان رشد انسان تحت تأثیر کدام عوامل اند؟ الف) وراثت – وراثت ب) وراثت – محیط ج) محیط – وراثت د) محیط – محیط 6 – کدام رابطه مکملی بین بازهای آلی در DNA درست است؟ الف) A با C ب) C با T ج) T با G د) C با G 7 – کدامیک از بیماریهای زیر ژنتیکی است؟ الف) کواشیور کور ب) اسکوروی ج) تالاسمی د) روماتیسم قلبی 8 – نوکلئوتید از چه اجزایی تشکیل شده است؟ الف) یک نوع قند و چهار باز آلی A، G، Cو T ب) یک نوع قند،‌یک ترکیب فسفر دار و یکی از چهارنوع باز آلی A، G، C یا T ج) یک نوع قند و یک نوع باز آلی A یا G یا C یا T د) یک ترکیب فسفردار و یک بازآلی A یا G یا C یا T 9 – کدام گروه خون گیرنده همگانی است؟ الف) A ب)B ج) AB د)D 10 – سلول های جنسی از کدام نوع تقسیم سلولی حاصل می شوند؟ سلول های اعضای بدن از کدام نوع تقسیم سلولی حاصل می شوند؟ الف) میتوز – میتوز ب) میتوز – میوز ج) میوز- میوز د) میوز – میتوز پاسخ به سؤالات فصل 6 1 الف 6 د 2 ب 7 ج 3 ب 8 ب 4 د 9 ج 5 ج 10 د فصل 6 – تولید مثل وراثت شباهت ها و تفاوت های انسان ها صفات والدین به گونه ای متفاوت در فرزندان ظاهر می شود. به طوری که هر فرد با وجود شباهت هایی که با پدر و مادر و سایر افراد هم نوع خود دارد، موجودی منحصر به فرد است. گروه خونی خون افراد مختلف انسان را براساس وجود یا فقدان در نوع ماده که در روی گلبول های قرمز وجود دارند و با علامتهای A وB نشان داده می شوند، به 4 گروه تقسیم می کنند. خون کسانی که ماده A را دارد از نوع A، خون کسانی که ماده B را دارد از نوع B، کسانی که هر دو نوع را دارند از نوع AB و آنها که هیچکدام را ندارند از نوع گروه o است. اثرانگشت اثر انگشت هر فرد مخصوص خود اوست. اثر انگشت در تمام عمر تغییر نمی کند. علت وجود شباهت ها و تفاوت ها هر موجود زنده ای ، از جاندار شبیه به خود به وجود می آید. ارتباط میان یک نسل و نسل بعدی ازراه سلول های جنسی برقرار می شود، دو سلول جنسی نر و ماده، با هم ترکیب می شوند و سلول تخم را حاصل می آورند. از این طریق صفات وراثتی از والدین به فرزندان منتقل می شود. در سلول جنسی ماده نسبت به سلول جنسی نر مقدار سیتوپلاسم بیشتر است. بیشتر حجم سلول نر را هسته تشکیل می دهد، با این ترتیب ماده وراثتی هر چه باشد، در هسته سلول جای دارد. تقسیم میوز مرد (کروموزوم46) سلول جنسی نر (کروموزوم23) ------------> لقاح سلول تخم (کروموزوم46) زن (کروموزوم46) سلول جنسی ماده (کروموزوم23) در طی این تقسیم تعداد کروموزوم های سلول های نصف می شود. این تقسیم، در اندام های جنسی و به منظور ایجاد سلول های جنسی صورت می گیرد. ساختار کروموزوم ها کروموزوم ها از کروماتین حاصل می شوند و کروماتین از DNA و پروتئین ساخته شده است. DNA مولکول بسیار طویلی است که دو رشته دارد. این دو رشته مانند دو رشته یک زیپ به هم متصل شده اند و مانند یک فنر حول محوری فرضی تابیده اند.هر رشته DNA از هزاران نوکلئوتید تشکیل شده است. هر نوکلئوتید شامل یک ترکیب فسفردار، نوعی قند و یکی از چهارنوع باز آلی A،T،C،G است. در میان همه مولکو های زیستی DNA تنها مولکولی است که می تواند شبیه خودش را بسازد. چگونگی انتقال اطلاعات توسط DNA انتقال اطلاعات توسط کروموزوم ها صورت می گیرد و ماده ی اصلی سازنده کروموزوم ها DNA است.از آنجا که DNA ها نوعی ترکیب شیمیایی اند ، قاعدتاً باید کار خود را به طریق شیمیایی انجام دهند یعنی انجام فعالیتهای شیمیایی خاص را امکان پذیر کنند. می دانید که انجام بیشتر واکنش های شیمیایی درون سلول ها نیاز به آنزیم های ویژه ای دارد. از طرفی آنزیم ها ساختار پروتئینی دارند. پس گفته می شود که مولکول های DNA باید دستور ساخته شدن پروتئین ها و نوع آنها را بدهند. محیط و وراثت مطالعات نشان می دهد که محیط در بروز بعضی صفات ارثی مؤثر است. مثلاً عواملی نظیر رژیم غذایی، آب و هوا و ... می توانند باعث شوند بعضی صفات ارثی بروز کنند. عوامل بروز صفات موجودات زنده در DNA ژن نامیده می شوند. خودآزمایی 1 – اطلاعات وراثتی سلول در کدام مولکول نهفته است؟ الف) DNA ب) سیتوپلاسم ج) پروتئین د) سلول جنسی 2 – سلول تخم چند کروموزوم دارد؟ الف) 23 ب) 24 ج)46 د) 48 3 – حاصل تقسیم میوز چند سلول است؟ الف)2 ب) 4 ج)6 د)8 4 – کدامیک از وظایف DNA است؟ الف) عمل لقاح ب) تقسیم میوز ج) تقسیم میتوز د) دادن دستور ساخته شدن پروتئین ها 5 – جنس آنزیم ها از چه ماده ای است؟ 1) هیدرات کربن 2) چربی 3) پروتئین فصل 7 – بوم شناسی 1 – ورود کدام ترکیبات به آب موجب رشد جلبک ها می شود؟ الف) ترکیبات نیتروژن دار و گوگرددار ب) ترکیبات نیتروژن دار و فسفر دار ج) ترکیبات گوگرد دار و فسفر دار د) ترکیبات نیتروژن دار و حشره کش ها 2 – اضافه کردن کودهای شیمیایی نیتروژن و فسفر دار به آب ..... الف)‌موجب از بین رفتن جلبک ها می شود ب) موجب از بین رفتن ماهی ها می شود ج) موجب ورود اکسیژن به آب می شود د) رشد جلبک ها را متوقف می کند 3 – جایگاه خاصی را که هر گونه جاندار در هر زنجیره غذایی دارد، چه می نامند؟ الف) گونه شاخص ب) تراکم ج) جامعه د) کنام 4 – ماده حاصل از تجزیه پروتئین های بدن جانداران توسط باکتری ها و قارچ ها کدام است؟ الف) اکسیژن ب) آمونیاک ج) اسیدآمینه د) اسید نوکلئیک 5 – عمل زیر توسط کدام باکتری ها انجام می شود؟ «پروتئین جانوری و گیاهی -> آمونیاک -> نیترات » الف) باکتری های شوره گذار ب) باکتری های شوره زدا ج) باکتری های تثبیت کننده نیتروژن د) هیچکدام 6 – کدام گزینه نادرست است؟ الف) باکتری های شوره زدا نیترات خاک را به شکل آمونیاک یا نیتروژن به محیط برمی گردانند. ب) باکتری های شوره زدا نیترات خاک را کاهش می دهند. ج) باکتری های شوره گذار از طریق همزیستی با گیاهان تیره نخود موجب افزایش نیتروژن خاک می شوند د) باکتری های شوره گذار خاک را از نیترات غنی می کنند. 7 – کدام یک از عوامل زیر به ترتیب افزایش دهنده پوسیدگی و کاهش دهنده پوسیدگی هستند؟ الف) کاهش دما – اکسیژن ب) اکسیژن – کاهش رطوبت ج) کاهش دما – رطوبت کافی د) رطوبت کافی – افزایش دما 8 – گیاهان نیتروژن مورد نیازشان را بیشتر به چه صورت جذب می کنند؟ الف) آمونیاک ب) گاز نیتروژن ج) نیترات د) نیتریت 9- باکتری مولد سل در کدام یک از گزینه های زیر ممکن است وجود داشته باشد؟ الف) گوشت ب) آب ج) کاهو د) شیر 10 – کدام یک تجزیه ناپذیر است؟ الف) تفاله چای ب) کاغذ ج) پلاستیک د) چوب 11- در کدام شرایط عمل پوسیدگی توسط باکتری ها به طور کامل انجام می شود؟ الف) رطوبت کافی و تنفس هوازی ب) رطوبت کم و تنفس هوازی ج) رطوبت کافی و تنفس غیرهوازی د) رطوبت کم و تنفس غیرهوازی 12 – در کدام یک از روش های نگهداری غذا، در اثر پدیده اسمزی، میکروب ها کشته می شوند؟ الف) منجمد کردن ب) نمک سود کردن ج) حرارت دادن د) خشک کردن 13 – باکتری های همزیست با ریشه یونجه در تثبیت کدام ماده فعالیت می کند؟ الف) اکسیژن ب) نیتروژن ج) کربن د) فسفر 14 – کدام قسمت از بقایای بدن موجودات زودتر پوسیده می شود؟ الف) ماهیچه ها و استخوان ها ب) ماهیچه ها و چوب ج) استخوان ها و پوست د) پوست و ماهیچه ها 15 – کدام یک نقش اصلی را در پوسیدگی دارند؟ الف) باکتری ها و حشرات ب) جلبک ها و حشرات ج) باکتری ها و قارچ ها د) جلبک ها و قارچ ها 1 ب 9 د 2 ب 10 ج 3 د 11 الف 4 ب 12 ب 5 الف 13 ب 6 ج 14 د 7 ب 15 ج 8 ج فصل 8 – میکروب ها، بیماری و سلامتی ویروس ها یکی از مهمترین عوامل بیماری زا ویروس ها هستند. ویروس ها موجوداات زنده بسیار کوچکی هستند که ساختار سلولی ندارند. به همین دلیل برای تولید مثل باید وارد سلولهای زنده شوند و با استفاده از مواد موجود در سلول میزبان تولید مثل کنند. ویژگی های ویروس ها 1 – ساختار سلولی ندارند. پیکر هر ویروس از یک بخش اسید نوکلئوئیک و یک پوشش درست شده است. 2 – برای تولید مثل باید وارد سلول شوند 3 – هر نوع ویروس فقط به یک نوع سلول زنده حمله می کند یعنی ویروس میزبان اختصاصی دارند 4 – ویروس ها به قدری کوچک هستند که فقط با میکروسکوپ الکترونی دیده می شوند. ویروس ها تقریباً همه موجودات زنده را مورد حمله قرار می دهند. دفاع بدن در برابر ویروس ها هنگامی که ویروس به سلول های بدن حمله می کند، سلولهایی که مورد حمله واقع شده اند، ماده ای پروتئینی به نام اینترمزون تولید می کنند. بعد از پاره شدن سلول ها و آزاد شدن ویروس، اینترفون به سلول های سالم که هنوز ویروس به آنها حمله نکرده است می چسبد و آن سلول ها را نسبت به ویروس مقاوم می کند. سرماخوردگی شایع ترین بیماری ویروسی است. از کاربردهای ویروس می توان به کنترل تعداد حشرات مضر از راه بیمار کردن آنها با ویروس، تحقیق درباره DNA و کارهای آن و کنترل بیماریهای ویروسی از راه تهیه واکسن از بعضی از ویروسها ، اشاره کرد. باکتری ها باکتریها نیز از عوامل مهم بیماری زا هستند. باکتری ها ساختارساده سلولی دارند و در همه محیط ها زندگی می کنند. در شرایط محیطی مساعد باکتری ها با سرعت زیادی تولید مثل می کنند. اما در محیط نامساعد بسیاری از باکتری ها هاگ درونی می سازند که دیواره ای سخت است و باکتری را در مقابل گرما، خشکی هوا و انجماد محافظت می کند. اگر شرایط مساعد شود هاگ پاره می شود و باکتری دوباره فعال می شود. باکتری ها نمی توانند غذاسازی کنند و باید غذای خود را به صورت آماده از محیط بگیرند. بعضی از باکتری ها از مواد بی جان مثل گوشت، شیر و ... تغذیه می کنند(ساپروفیت ها) اما بعضی دیگر غذایشان را از بدن موجودات زنده تأمین می کنند (انگل ها). دفاع در برابر بیماری بدن به وسیله دو راه مهم زیر علیه عوامل بیماری زا مقابله می کند: 1 – پوست و لایه های مخاطی: پوست محافظ خوبی در برابر ورود میکروب هاست. اگر قسمتی از پوست پاره شود، در آنجا خون لخته می شود تا راه را بر ورود عوامل بیماری زا ببندد. 2 – گلبول های سفید: که در دو گروه لنفوسیت و فاگوسیت جای داده می شوند. وقتی مواد بیگانه با لنفوسیت ها در تماس قرار گیرند، لنفوسیت ها پادتن ترشح می کنند که ضد مواد بیگانه اند و پس از آن فاگوسیت ها بقیه کار نابود سازی را انجام می دهند. یکی دیگر از راه هایی دفاع از بدن، بیگانه خواری گلبول های سفید است. در این روش گلبولهای سفید باکتری ها و یا بخش های جدا کننده آنها را می خورند و نابود می کنند. مبارزه شیمیایی علیه بیماری 1 – شیمی درمانی: در این روش مواد و ترکیبات شیمیایی ویژه ای را به منظور کشتن میکروب ها وارد بدن می کنند . 2 – آنتی بیوتیک ها: این داروها توسط جاندارانی چون قارچ ها و باکتری ها ساخته می شوند و کاربرد فراوانی دارند. 3 – پرتو درمانی: برای معالجه بسیاری از بیماری ها بویژه سرطان از پرتو درمانی استفاده می شود. خودآزمایی 1 – شایع ترین بیماری ویروسی کدام است؟ الف) ایدز ب) اوریون ج) سرخک د) سرماخوردگی 2 – باکتری های درون روده انسان چه نوع زندگی دارند؟ الف) ساپروفیتی ب) همزیستی ج) انگلی درون سلولی د) انگلی برون سلولی 3 – اینترفون از کدام سلول ها و به چه منظور تولید می شود؟ الف) سلول های آلوده به ویروس – مقاوم سازی سلول های سالم ب) سلول های سالم – مقابله با ویروس ج) سلول های سالم – مانع از تولید مثل ویروس د) سلول های آلوده به ویروس – مانع از تولید مثل ویروس 4 – ویروس دارای چه زندگی است؟ الف )ساپروفیتی ب) همزیستی ج) انگلی درون سلولی د) انگلی برون سلولی 5 – کدامیک از روش های دفاعی گلبول های سفید است؟ الف) همزیستی ب) بیگانه خواری ج) هاگ سازی د) همانند سازی فصل 8 – میکروب ها – بیماری ها و سلامتی 1 – کدامیک از بیماری های زیر توسط ویروس ایجاد نمی شود؟ الف) ایدز ب) کچلی ج) آنفلوآنزا د) تبخال 2 – بیماری فلج اطفال توسط کدام میکروب به وجود می آید؟ الف) باکتری ب) قارچ چ) ویروس د) ساپروفیت 3 – عامل به وجود آورنده بیماری کزاز کدام میکروب است؟ الف) باکتری ب) قارچ ج) ویروس د) ساپروفیت 4 – بیماری که در آن لای انگشتان پا زخم می شود و بیماری اوریون توسط کدام میکروب ها ایجاد می شوند؟ الف) باکتری – ویروس ب) ویروس – قارچ ج) قارچ – ویروس د) باکتری – باکتری 5 – زندگی باکتری در روده انسان یک زندگی ... و زندگی قارچ در میان انگشتان پا یک زندگی ... است. الف) ساپروفیتی – سا پروفیتی ب) انگلی – انگلی ج) ساپروفیتی – انگلی د) انگلی - ساپروفیتی 6 – عامل بیماری هپاتیت و ایدز و سرماخوردگی به ترتیب کدام است؟ الف) باکتری – ویروس – باکتری ب) ویروس – ویروس – باکتری ج) ویروس – ویروس – ویروس د) باکتری – ویروس – ویروس 7 - لنفوسیت ها و فاگوسیت ها چگونه با میکروب ها مبارزه می کنند؟ الف) هر دو پادتن ترشح می کنند ب) فاگوسیت ها پادتن ترشح می کنند و لنفوسیت ها میکروب ها را می خورند ج) هر دو میکروب ها را درون خود گرفته و از بین می برند د) لنفوسیت ها با ترشح پادتن و فاگوسیت ها با ایجاد پای کاذب مبارزه می کنند 8 – کدامیک از موجودات زیر فاقد ساختار سلولی است؟ الف) باکتری ب) قارچ ج) ویروس د) باکتری و ویروس و قارچ 9 – کدام گزینه درست است؟ الف) ویروس ها در بیرون و درون سلول میزبان قادر به تولید مثل هستند. ب) ویژگی انتخاب میزبان و ویژگی نوع بیماری توسط DNA یا RNA ویروس تعیین می شود. ج) سلول های آلوده به ویروس ماده ای از جنس چربی ترشح می کنند که اینتر مزون نام دارد. د) بعضی از ویروس ها برای تولید مثل نیازمند سلول میزبان هستند. 10 – جنس پادتن ها از چیست؟ از کدام سلول ها ترشح می شود؟ الف) پروتئین – لنفوسیت ها ب) پروتئین – فاگوسیت ها ج) چربی – لنفوسیت ها د) چربی – فاگوسیت ها پاسخ سؤالات فصل 9 1 ب 6 ج 2 ج 7 د 3 الف 8 ج 4 ج 9 ب 5 د 10 الف

تاریخ ارسال: سه‌شنبه 5 شهریور‌ماه سال 1387 ساعت 07:01 ق.ظ | نویسنده: مهدی | چاپ مطلب 0 نظر